Kruidenplantjes, we zijn er gek op! Je kunt ze kopen en op het aanrecht laten staan, planten in de kruidentuin of in een grote pot op je terras. Net zoals bij elke plant hebben ze wel wat aandacht nodig want kruidenplantjes zijn kwetsbaar met name de eenjarige. In dit artikel leg ik jullie uit hoe je je kruidenplantjes het beste kan verzorgen. En nog leuker, hoe je ze het beste kan oogsten.
kruiden

Kruiden verzorgen

Laat ik eerst beginnen met een aanmoediging. Je bent namelijk niet de eerste die een “vers” gekocht kruidenplantje om zeep heeft geholpen binnen een paar dagen. Het ligt namelijk niet aan jou maar aan de manier waarop ze gekweekt zijn. De supermarktkruiden worden gekweekt om net het transport te halen naar de supermarkt. Ze worden blootgesteld aan een flinke dosis mest en licht om de groei van blad te bevorderen. De groei gaat zo snel dat ze eigenlijk geen goed wortelgestel kunnen ontwikkelen. En vaak zie je dat de kruidenplantjes enorm overzaaid zijn in de pot om het eruit te laten zien als een flinke gezonde kruidenplant. Maar eigenlijk zijn het minimaal 20 armetierige sprietjes opeengepakt in een potje. Gedoemd om te mislukken.

Wil je dus gezonde kruidenplantjes dan haal ze bij een goede kweker of tuincentrum. Deze kruidenplanten hebben de ruimte gekregen om te groeien en de eerste aandacht is gegaan naar de ontwikkeling van een goed wortelgestel. Deze kruidenplantjes kunnen dus veel meer hebben dan hun supermarktbroertjes of zusjes. Neem niet weg dat ze ook een flinke dosis TLC (Tender, Love and Care) nodig hebben.

Hier een aantal tips op een rijtje

 

 

Tip 1:

Voordat je begint met een eigen kruidentuin, maak een lijstje met kruiden die je vaak koopt in de supermarkt. Kies de kruiden die je het lekkerst vindt en bedenk vooraf al welke maaltijden of dranken (rozemarijn is bijvoorbeeld heerlijk in een verfrissende Gin en Tonic. Maar goed, je hebt het niet van mij gehoord) je ermee wilt maken. De verleiding is om alles in je kruidentuin te zetten. Weet dat ook kruiden verzorging nodig hebben en ook zeker regelmatig geoogst moeten worden. Maak dus een selectie en focus je daarop. 

Tip 2:

Hou het weer in de gaten wanneer je jouw kruiden buiten gaat zetten. Veel kruiden zijn vorstgevoelig en gaan echt dood bij een nachtvorstje. Kruiden hebben ruimte nodig voor een goede ontwikkeling. Zet ze dus niet te dicht op elkaar. Let ook op de plaats waar je je kruiden neerzet. Sommige kruiden die willen vol in de zon maar andere kruiden staan liever in een schaduwrijk plekje. Het ene kruid houdt van natte voetjes en de ander gruwelt ervan. Lees je dus vooraf even in wat de specifieke wensen zijn per soort.

Tip 3:

Niet alle kruiden hebben dezelfde verzorging nodig, daarom combineer je kruiden met dezelfde verzorging het beste in dezelfde plantenbak of kruidenbed. Mediterrane kruiden zoals rozemarijn, tijm, lavendel, oregano en salie genieten van de volle zon en niet te veel water. Basilicum, bieslook en peterselie drinken daarentegen liever wat meer. 

Tip 4:

Kruiden gebruik je over het algemeen tijdens het koken. Zet je potten of plaats je kruidentuintje dus zo dicht mogelijk bij je huis zodat je ze makkelijk kan oogsten wanneer je ze nodig hebt.

Tip 5:

Kruiden worden niet alleen gebruikt als smaakmakers maar de meeste kruiden hebben ook medicinale krachten. Denk bijvoorbeeld aan gember, kurkuma, knoflook, salie, rozemarijn, basilicum, dille en kruidnagel. Pas dus op dat je niet te veel van 1 soort kruid consumeert waarvan je de werking niet kent. Hierbij een mooi artikel over de geneeskrachtige werking van de verschillende kruiden: de 15 meest geneeskrachtige kruiden.

verse kruiden

Het oogsten:

Wat men over zachte kruiden moet onthouden is dat hoe minder het wordt gekookt, hoe beter. Voeg zachte kruiden altijd pas op het einde aan een gerecht toe vlak voor het geserveerd wordt, anders is de smaak al vervlogen voordat het gerecht op tafel staat. Bij een koud gerecht heb je minder zachte kruiden nodig dan bij een warm gerecht, omdat een deel van de smaak al snel vervliegt bij warmte. Zorg ervoor dat je zachte kruiden pas op het laatste moment oogst of zet ze direct in een glas water. Dit voorkomt dat ze slap gaan hangen.

Bij harde kruiden laten de etherische oliën bij warmte langzaam los, waardoor het belangrijk is om bijvoorbeeld tijm en rozemarijn vroeg aan een gerecht toe toe te voegen. Omdat de smaak van harde kruid pas echt goed vrijkomt bij warmte heb je voor een koud gerecht een grotere hoeveelheid nodig. Snij harde kruiden in kleine stukjes, zodat de smaak beter vrijkomt.

 

  • Basilicum: knip je niet helemaal tot boven de grond af. Je knipt tot aan het laatste stel blaadjes. Daar zal de plant opnieuw scheuten vormen en in leven blijven.
  • Salie: mag je vrij diep plukken. De plant zal onderaan nieuwe scheuten vormen.
  • Bieslook: knip je tot 2 centimeter boven de grond af. De plant zal net onder de grond nieuwe scheuten vormen.
  • Rozemarijn: knip je nooit helemaal kort. Je haalt beter af en toe een takje weg, om de struik in een mooie vorm te houden. Knip weg tot ongeveer 5 centimeter van de grond, dat stimuleert nieuwe groei.
  • Munt: knip je tot net boven de grond af. De plant vormt wortelscheuten die altijd opnieuw uit de grond ontstaan.
  • Tijm: knip je niet helemaal kaal. Haal hier en daar wat scheuten weg, zo vormt de plant snel nieuwe scheuten.

Hieronder een geweldige video van Angelo Dorny, die perfect uitlegt hoe je je kruiden kan oogsten: